Hè, Burn-out na mijn vakantie?

Vakantie! Je komt terug van een vakantie; heerlijk en helemaal uitgerust! Nou, nee. Niet als je daarvoor al op je wenkbrauwen liep. Burn-out komt na een vakantie juist best vaak voor. Maar hoe kán dat? 

Uit gegevens van de brancheorganisatie van arbodiensten, outplacementbureaus, loopbaancoaches en re-integratiebedrijven blijkt dat burn-out en andere klachten ná de vakantie vaker voorkomen. Je zou – als je niet beter weet- denken dat iemand tijdens de vakantie juist alle tijd en ruimte heeft gehad om uit te rusten, weer energie op te bouwen en fris aan het werk te gaan. En dat is meestal ook het geval. Mensen die niet extreem uitgeput en gestrest zijn, komen als herboren terug van vakantie. Maar dat geldt niet voor diegenen die vóór de vakantie al behoorlijk op hun tenen liepen.

Burn-out na mijn vakantie?

Redenen

Ik wil hier 2 belangrijke redenen noemen. Helaas zijn er ook andere oorzaken te noemen, maar deze groepen dragen sterk bij aan een burn-out na je vakantie

1. De effecten van stress op het lichaam

In een stressvolle situatie zet ons brein een tweetal systemen in werking. Hersenen interpreteren stress als gevaar. Dat verklaart ook de reacties die op (langdurige en extreme) stress ontstaan.

a. Vecht- of vluchtreactie

Het eerste is een vecht- of vluchtreactie, in gang gezet door het limbische systeem (het reptielenbrein). Ons lichaam komt in een opperste staat van paraatheid, klaar om welke uitdaging dan ook aan te gaan. Je spieren spannen aan, je bloeddruk en hartslag stijgen. Je kunt zelfs hyperventileren. Je pupillen gaan zich verwijden, je spijsvertering gaat op een laag pitje zodat alle bloed en energie naar de organen kunnen. Je gaat transpireren, om je ‘oververhitte’ lichaam af te koelen. Ook komen er stoffen vrij waardoor je vrijwel geen pijn en vermoeidheid voelt, zodat je hoe dan ook aan het ‘gevaar’ kunt ontkomen. De bijniermerg en de hersenen produceren adrenaline en noradrenaline.

b. Productie van cortisol

Een tweede systeem dat in werking treedt, in de productie van het (stress-)hormoon cortisol door de bijnieren, in ‘opdracht’ van de hypofyse. Cortisol zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel stijgt en de stofwisseling versnelt. Cortisol heeft ook de functie om de schadelijke effecten van de adrenaline te beperken. Als stress te lang aanhoudt, worden zowel een te hoge adrenaline- als cortisolniveau schadelijk en zelfs ziekmakend.
Een langdurig hoog cortisolniveau maakt de hippocampus minder gevoelig, waardoor de cortisolproductie nog meer toeneemt. Te hoge cortisolspiegels leiden onder andere tot geheugen- en concentratieproblemen, neerslachtigheid, slaapklachten, verminderde weerstand en chronische vermoeidheid.

Het teveel aan adrenaline blijft nog dagenlang in het bloed. Hoe hoger de stress, hoe meer de adrenaline zich opstapelt, zonder dat het afgebroken kan worden. En omdat adrenaline aanzet tot actie, voel je de vermoeidheid niet. Als je op vakantie gaat, heb je een behoorlijke overdosis adrenaline in je bloed. Ook al doe je niet zo veel meer, beschouwt je lichaam het steeds verder toegenomen adrenalineniveau als normaal, waardoor het zelfs in ruststand zich klaarmaakt om te vluchten of te vechten. Je klachten verdwijnen dus niet door een paar weken vakantie en je blijft je moe voelen. Sterker nog: de moeheid manifesteert zich nu pas in zijn volle omvang, omdat je de afleiding van ‘druk, druk, druk, presteren, presteren, presteren’ niet meer hebt.

2. De ontmaskering van de valse hoop

Mensen die burn-out raken, plegen jarenlang roofbouw op hun lichaam. Deels gebeurt dit onbewust (je staat er niet bij stil) en deels bewust (het doel heiligt de middelen, dus ga je maar door, ook al merk je dat je moe bent en allerlei klachten hebt). Voordat mensen burn-out raken proberen ze hun roofbouw te ‘neutraliseren’ met de weekenden, af en toe een snipperdag of een ziekmelding en – daar wordt alle hoop op gevestigd – de zomervakantie. ‘Als ik maar een paar weken uit kan rusten, dan komt daarna alles weer goed’.

Dit is een valse hoop, totaal in strijd met de realiteit. Je kunt overgewicht ook niet oplossen met een paar dagen op dieet gaan. Net zo min kunt een langdurig opgebouwde uitputting gladstrijken met een paar weken vakantie. De onderkenning van deze waarheid – in combinatie met je lichaam die als het ware dienst weigert – leidt tot instorten. Het gaat niet meer.

Wat nu te doen?

“Dat is leuk om over burn-out na mijn vakantie te schrijven, maar wat moet ik doen?” zult u zich afvragen. Nou, als u er echt iets aan wil doen is het antwoord overduidelijk, klip en klaar!! Twee essentieel stappen:

a. Onderken het probleem

Voor vele mensen met een burn-out is het waanzinnig lastig om het probleem te onderkennen. Het is ‘not-done’, het overkomt mij toch immers niet?, ik ben toch immers geen zwakkeling, integendeel, ik was altijd de sterkste!.  Zolang je het probleem niet onderkent en de klachten negeert, verandert er niets en blijf je worstelen met de situatie. Het wordt op den duur alleen maar erger.

b. Zoek professionele hulp

Ook dat klinkt in jouw oren weer erg ‘soft’. Maar zonder professionele hulp ga je het niet redden, dat heb je zelf eigenlijk ook wel ervaren (of je nu wilde of niet). Bij ICMC De Bron pakken wij deze klachten bij de bron aan. In een uitgekiend multidisciplinair programma, voor jou op maat gemaakt.

In eerste instantie werken wij aan een betere lichamelijke balans en conditie, waardoor je al snel meer energie krijgt en jij al lekkerder ‘in je vel’ zit. Want, als jij je prettiger voelt en meer rust en balans ervaart kun je je beter richten op de onderliggende, innerlijke oorzaken van de burn-out. Pas in het tweede deel van het programma ligt de nadruk veel meer bij het herstellen van de psychische balans. We begeleiden je bij het herkennen en wegnemen van belemmerende patronen en oorzaken van jouw burn-out. Bovendien leer je te luisteren naar je lichaam en krijg je ‘tips and tricks’ om op tijd je rust te pakken en afstand te nemen.

Door eerst te ‘investeren’ in een betere lichamelijke balans gaat het tweede deel van het programma intensiever, maar ook sneller. Het totale traject duurt daarmee dan ook korter dan iedere andere aanpak. Het programma is bovendien volledig gericht op een herstel dat echt duurzaam is.

 

client Kim: Meer bewegen en gezonder eten?

Tot nu toe wordt overgewicht uitsluitend toegeschreven aan te weinig bewegen en te veel, ongezond eten. Maar uit recent wetenschappelijk onderzoek blijkt dat bij meer dan de helft van de mensen met overgewicht een lichamelijke oorzaak is aan te wijzen. Bij deze mensen was verkeerde voeding en te weinig beweging dus niet de enige oorzaak. Dat heeft Kim ook ervaren!Gewicht in Evenwicht

Kim: “Ik was vele kilo’s te zwaar, dus ben ik al tijden geleden begonnen met meer beweging. Ik ging naar de sportschool, nam de trap en pakte de fiets naar mijn werk. Ook gooide ik drastisch mijn eetpatroon om. Maar er gingen nauwelijks kilo’s af. Om gek van te worden”.

Verkeerde voeding of te weinig beweging hoeft dus niet de enige oorzaak van overgewicht te zijn. Toch richt de klassieke behandeling zich nog altijd uitsluitend op deze twee groepen. Maar als overgewicht allerlei lichamelijke oorzaken kent, staan die het succesvol afvallen behoorlijk in de weg.

Kim: “Ik werd gek van mezelf. Uiteindelijk kwam ik bij ICMC De Bron in Den Haag terecht. De arts daar heeft mij helemaal doorgelicht, tot op DNA-niveau. Ja gek hè, het blijkt dat zelfs je eigen genen het afvallen kunnen tegenhouden”.

Natuurlijk is een goede lifestyle belangrijk; voldoende lichaamsbeweging en goede voeding zijn uitermate belangrijk voor je gezondheid. Maar door ook lichamelijke oorzaken (zoals een slecht werkende schildklier) te onderkennen en aan te pakken is de kans veel groter dat je effectief van je overgewicht afkomt.

Kim: “Na mijn ‘diagnose’ volgde ik, samen met een aantal ‘lotgenoten’ het speciale programma bij ICMC De Bron. In persoonlijke consulten met de arts werd ik gemonitord en stemden wij de persoonlijke behandeling af op de situatie van het moment. En in een aantal bijeenkomsten met deze ‘lotgenoten’ deelden wij onze ervaringen, stimuleerden we elkaar en kregen wij extra informatie over onderwerpen die het gewicht en een gezonde lyfestyle aangaan. Bij iedere bijeenkomst wisselden wij bovendien een aantal heerlijke recepten uit. Ik ben inmiddels, in de afgelopen 6 maanden, al ruim 22,5 kg kwijt”.

Hoesten tot 160 km per uur

De huidige griepepidemie duurt maar voort en vele mensen liggen met koorts, in combinatie met hoesten, loopneus, keelpijn, hoofdpijn of spierpijn in bed. Heel vervelend en goede hygiëne (handen wassen en verschonen), goed blijven eten en vooral drinken, veel slapen en dus gewoon ‘uitzieken’ lijken vaak de enige remedie. Beterschap!

Je voelt je al ellendig en het hoesten lijkt de zaak alleen maar pijnlijker en erger te maken. Om je keel te sparen probeer je het hoesten uit te stellen, maar de prikkel in je keel staat dat niet toe!

Maar wat gebeurt er bij het hoesten, wat moet je doen en wat zijn de tips?

Hoesten en schrapen van de keel zijn reacties van ons lichaam om slijm en stofdeeltjes te verwijderen om zo de keel, de longen en de luchtwegen schoon te houden. Dit is natuurlijk nodig als je verkouden bent of een griep te pakken hebt.

Hoestreflex

Als je hoest, spannen de buikspieren zich aan. Vervolgens worden de stembanden met veel spanning dicht gezet waardoor de druk in de longen wordt verhoogd. Daarna ontsnapt de lucht met een fikse kracht (=hoestreflex) en daarbij openen en sluiten de stembanden zich met een flinke klap. Een hoestreflex is krachtig; met 120 tot 160 kilometer per uur wordt lucht naar buiten geperst.

Op die manier  komen stof- en/of slijm- deeltjes los en verlaten langs de stembanden en via de mond het lichaam.
 Omdat slijm wel heel hardnekkig vast kan blijven zitten moet je een paar keer achter elkaar hoesten met als gevolg dat het slijmvlies van de stembanden geïrriteerd achter blijft.

Sommige mensen hebben blijvend last van slijm of een droog, kriebel-gevoel. Ze proberen dat weg te krijgen door hun keel te schrapen, want dat is een manier om de slijmvliezen langs elkaar te wrijven en de boel wat vochtiger te maken.

Door de keel te schrapen laat je de stembanden langzaam en continue zwaar trillen om zo slijm los te maken. Deze zware trilling is slecht voor de stembanden. Bovendien drogen de stemplooien dan uit doordat de uitstromende lucht ze droog blaast zodat de slijmvliezen weer extra hard aan het werk gaan om te zorgen dat de stembanden snel weer vochtig worden….door nog maar eens te schapen. Zie hier de vicieuze cirkel waarin je terecht komt!

Prikkeling van de slijmvliezen kan komen door :
  • een infectie. Door bijvoorbeeld verkoudheid, griep en bronchitis zwellen de slijmvliezen op en vormen extra slijm, dat door hoesten wordt afgevoerd: natte hoest.
  • verontreinigingen in de lucht. Bijvoorbeeld sigarettenrook en stof: droge hoest.

De slijmvliezen van de longen zijn bedekt met trilhaartjes, die slijm en stof afvoeren. Door roken worden de trilhaartjes kapot gemaakt, waardoor het slijm in de longen achterblijft en gaat irriteren. Door die prikkeling ontstaat het bekende rokershoestje, waardoor de slijmvliezen steeds meer geïrriteerd raken.

Niet hoesten en schrapen dan maar?

Het lichaam wil slijm en prikkeling kwijt. Dus niet schrapen of de hoest even “inslikken” lijken even te werken, maar heel snel komt de drang om te hoesten of te schrapen toch weer terug.

Tips:
  • Veel water, thee drinken;
  • Stomen met zout, kamille, thigh of salie in het water;
  • Neusspoelen met NaCl 0,9%;
  • Pastilles om op te zuigen met kamille, tijm of salie (eucalyptus kan erg prikkelen);
  • Eventueel codeïne om prikkel te dempen;
  • Ontspanningsoefeningen specifiek voor de keelspieren want bij chronisch schrapen is deze spierspanning constant veel te hoog hetgeen weer een trigger is om nog maar eens te schrapen;
  • ………..stoppen met roken??? Is maar een suggestie!!

Wij zoeken een GZ-psycholoog

Ben jij een zelfstandig gevestigde GZ-Psycholoog met een groot hart voor de integratieve gezondheidszorg?

Wil jij de kwaliteit van leven van volwassen cliënten verbeteren?

Wil jij in een multidisciplinaire werkomgeving samenwerken met een betrokken en professioneel team?

Dan ben jij misschien onze nieuwe collega in Integratief Medisch Centrum ICMC De Bron.

Je bent
  • GZ-psycholoog;
  • BIG geregistreerd;
  • integer, empathisch en communicatief vaardig;
  • minimaal 3 jaar werkzaam als (GZ-)psycholoog.
We verwachten dat je
  • volledig zelfstandig basaal psycho-diagnostisch onderzoek kan uitvoeren;
  • volledig zelfstandig kan behandelen;
  • in een multidisciplinair team kunt samenwerken;
  • nauwkeurig verslag legt en terugkoppelt aan het behandelteam;
  • ruime kennis en ervaring hebt op gebied van cognitieve gedragstherapie en EMDR;
  • affiniteit hebt met arbeidsgerelateerde klachten;
  • affiniteit hebt met integratieve gezondheidszorg.
Wij bieden
  • een dynamische multidisciplinaire werkomgeving;
  • een betrokken, ambitieus en professioneel team;
  • ruimte voor je eigen agenda;
  • respect voor je zelfstandigheid en professionaliteit;
  • …………

Heb je interesse of vragen?
Neem dan contact op met André ten Have, directeur ICMC De Bron
telefoon: 070-2117722
email: andre@icmcdebron.nl